Food Sovereignty Roadmap 2040

De Food Sovereignty Roadmap 2040 (R2040) is de langetermijnstrategie van SISAPERE om Curaçao stapsgewijs te ontwikkelen tot een veerkrachtiger, gezonder en beter zelfvoorzienend eiland. De ambitie is om de lokale voedselsoevereiniteit te vergroten van ongeveer 4% nu naar 40% in 2040 door (het ondersteunen van) de aanleg van een eilandbreed netwerk van voedselbossen, lokale productverwerking, onderwijs en gemeenschapsontwikkeling. De roadmap is gebaseerd op jarenlang praktijkonderzoek, internationale kennis over syntropische agroforestry en wetenschappelijk onderzoek naar de voedselzekerheid en geavanceerde nutriënteninhoud van de flora van Curaçao.

De noodzaak voor een fundamentele voedseltransitie is groot. Uit peer-reviewed onderzoek van Visser (2023) blijkt dat Curaçao, afgezet tegen de aanbevolen dagelijkse voedingsbehoefte, slechts ongeveer 50% van het benodigde voedsel daadwerkelijk beschikbaar heeft op jaarbasis. Van het voedsel dat wel beschikbaar is, is naar schatting minimaal 60% hoogverwerkt. Deze situatie draagt bij aan een uitzonderlijk hoge ziektelast: de per capita dieetgerelateerde gezondheidskosten behoren, na die van de Verenigde Staten, tot de hoogste ter wereld en worden geschat op in totaal 112-172 miljoen XCG per jaar. Daarom zijn radicale scenario’s voor lokale voedselproductie noodzakelijk. Roadmap 2040 brengt deze verschillende oplossingsrichtingen samen in één integrale strategie voor voedsel, gezondheid, natuur, onderwijs en economie.

De roadmap bestaat uit vier nauw met elkaar verbonden onderdelen:

  • Een centraal SISAPERE Food Hub, met kwekerij, opleidingscentrum, onderzoekslocatie, machineriepool en verwerkingsfaciliteit. Vanuit deze locatie worden plantmateriaal, irrigatie, onderhoud, trainingen en logistieke ondersteuning geleverd aan alle aangesloten voedselbossen. Op termijn wordt hier ook de verwerking van de oogst georganiseerd tot producten met een hogere economische en voedingswaarde, zoals kruidentheeën, chutneys, pika’s, gedroogde producten, poeders, siropen en andere lokale specialiteiten.
  • Twintig wijkvoedselbossen (van elk 1 hectare), verspreid over Curaçao, waar bewoners samen voedsel produceren, leren en elkaar ontmoeten. Deze voedselbossen zijn openbaar toegankelijk en vormen groene ontmoetingsplaatsen voor educatie, cultuur en gemeenschapsontwikkeling.
  • Veertig voedselbossen bij microboeren (1 ha elk), waarmee agrariërs worden ondersteund bij de omschakeling naar productieve, klimaatbestendige en regeneratieve landbouwsystemen. SISAPERE verzorgt hierbij kennis, begeleiding, machinerie en waar nodig onderhoud.
  • Micro-voedselbosjes van 2.040 m2 bij 2.040 huishoudens, scholen en maatschappelijke instellingen, zodat duizenden inwoners actief kunnen bijdragen aan de voedseltransitie en lokaal voedsel onderdeel wordt van het dagelijks leven.

Binnen de wijk- en boerenvoedselbossen wordt gewerkt met een gedeeld waardemodel. Ongeveer 50% van de aanplant bestaat uit direct oogstbare producten – het ‘low hanging fruit’ zoals fruit, bladgroenten en kruiden – die beschikbaar zijn voor de wijk of de deelnemende boer. De overige 50% bestaat uit gewassen die verdere verwerking vragen, zoals bladeren, bloemen, vruchten en zaden die centraal door SISAPERE worden verwerkt tot hoogwaardige voedingsproducten. Hierdoor ontstaat een economisch model waarin lokale voedselvoorziening, waardetoevoeging en het centreren van welzijn elkaar versterken.

Roadmap 2040 is daarmee veel meer dan een landbouwprogramma. Het is een integrale visie op de toekomst van Curaçao, waarin regeneratieve landbouw, voedselsoevereiniteit, gezondheid, cultuur, onderzoek en gemeenschapskracht samenkomen. Door kennis te delen, mensen op te leiden en productie, verwerking en distributie slim te organiseren, bouwt SISAPERE samen met bewoners, boeren, scholen, overheden en maatschappelijke partners aan een eiland dat gezonder, biodiverser en aanzienlijk zelfvoorzienender is.